بسیاری از بیماران هنگام مراجعه به دندانپزشکی، با پیشنهاد انجام جرمگیری یا اسکیلینگ مواجه میشوند. گاهی دندانپزشک برای تکمیل این درمان، روت پلنینگ را نیز تجویز میکند. در اصطلاح عامیانه، به این ترکیب «جرمگیری عمیق» میگویند. متخصصان از روش روت پلنینگ و اسکیلینگ برای درمان بیماری پریودنتال مزمن یا همان بیماری پیشرفته لثه استفاده میکنند. این نوع جرمگیری نسبت به نمونههای عادی، عمق بیشتری دارد و به نواحی زیر لثه نفوذ میکند. در ادامه این مطلب از مطب دندانپزشکی، به شرح کامل روت پلنینگ و اسکیلینگ، مزایا، عوارض و زمان مناسب برای انجام این روش درمانی میپردازیم.
دکتر مونا کشکولی با سال ها تجربه و تخصص در حوزه دندانپزشکی زیبایی، به عنوان یکی از بهترین دندانپزشکان تهران شناخته می شود. نمونه کارهای حرفه ای او که در اینستاگرام به اشتراک گذاشته شده، نشان دهنده دقت، خلاقیت و تعهد او به ارائه بهترین نتایج است.
راجب بیماری پریودنتال چه می دانید؟
روت پلنینگ و اسکیلینگ چیست؟
روت پلنینگ و اسکیلینگ در واقع دو روش تخصصی و مکمل در دندانپزشکی هستند که برای پاکسازی عمقی دندانها و لثه از جرم، پلاک و باکتریهای مضر طراحی شدهاند. اسکیلینگ به فرایند برداشتن جرم و پلاک از سطوح قابلدسترس دندان، چه بالای لثه و چه زیر خط لثه، گفته میشود. دکتر دندانپزشک این کار را با ابزارهای دستی به نام اسکیلر یا با دستگاههای اولتراسونیک انجام میدهد که با ارتعاش و جریان آب، جرمها را خرد و شستشو میکنند. اما روت پلنینگ مرحلهای تخصصیتر و عمیقتر است که پس از اسکیلینگ انجام میشود. در این مرحله، دندانپزشک سطح ریشه دندان را که در زیر لثه قرار دارد، به دقت تمیز کرده و آن را صاف و هموار میکند.
کاربردهای اصلی اسکیلینگ و روت پلنینگ به صورت خلاصه عبارتند از:
- حذف پلاک میکروبی و جرم سختشده (تارتار) از سطوح دندان و ریشه
- پاکسازی پاکتهای پریودنتال (فضای بین لثه و دندان) که با مسواک و نخ دندان قابل دسترس نیستند
- صاف کردن سطح ریشه دندان برای جلوگیری از چسبیدن مجدد باکتریها
- کاهش عمق پاکتهای لثه و کمک به اتصال مجدد لثه به ریشه دندان
- جلوگیری از پیشرفت بیماری پریودنتال و تخریب استخوان فک
- کاهش التهاب، خونریزی و عفونت لثه
لینک مفید: عکس cbct دندان چیست؟
تعیین وقت مشاوره
تفاوت های کلیدی روت پلنینگ و اسکیلینگ
| ویژگی | اسکیلینگ (جرمگیری سطحی) | روت پلنینگ (جرمگیری عمیق) |
|---|---|---|
| هدف اصلی | برداشتن جرم و پلاک از سطوح تاج دندان و بالای لثه | برداشتن جرم، پلاک و سموم باکتریایی از سطح ریشه و زیر عمق لثه |
| ناحیه درمان | سطوح قابلدسترس دندان (روی، پشت و بین دندانها) و تا ۱-۲ میلیمتر زیر لثه | پاکتهای پریودنتال (تا عمق ۴-۶ میلیمتر یا بیشتر) و کل سطح ریشه دندان |
| ابزار اصلی | اسکیلرهای دستی (کورتهای قدامی) و دستگاههای اولتراسونیک با نوک پهن | کورتهای مخصوص ریشه با طراحی ظریفتر و دستگاههای اولتراسونیک با نوک باریکتر |
| نیاز به بیحسی | معمولاً بدون بیحسی یا با بیحسی سطحی انجام میشود | تقریباً همیشه نیاز به بیحسی موضعی کامل دارد تا بیمار دردی حس نکند |
| عمق درمان | سطحی و محدود به خط لثه | عمیق و داخل پاکتهای پریودنتال |
| هدف نهایی | پیشگیری از بیماریهای لثه و حفظ بهداشت روزانه | درمان بیماری فعال پریودنتال و جلوگیری از تحلیل استخوان و افتادن دندان |
| تجویز آنتیبیوتیک | معمولاً نیازی به آنتیبیوتیک نیست | در موارد عفونت شدید، پزشک آنتیبیوتیک یا دهانشویه ضدباکتری تجویز میکند |
| تعداد جلسات | معمولاً در یک جلسه کامل میشود | معمولاً به ۲ تا ۴ جلسه (هر نیمفک) نیاز دارد تا درمان کامل شود |
| عوارض جانبی | حساسیت خفیف و موقت | التهاب، تورم، خونریزی و حساسیت بیشتر که تا چند روز ادامه دارد |
چرا دندانپزشکان جرمگیری عمیق را به بیماران پیشنهاد میدهند؟
دندانپزشکان زمانی که شاهد تجمع پلاک و جرم در زیر خط لثه و تشکیل پاکتهای پریودنتال باشند، جرمگیری عمیق را پیشنهاد میدهند. این بیماری معمولاً به دلیل عدم رعایت بهداشت روزانه یا عوامل ژنتیکی ایجاد میشود. پزشک با معاینه دقیق و اندازهگیری عمق پاکتها، وضعیت لثه و میزان تحلیل استخوان، تشخیص میدهد که آیا بیمار به اسکیلینگ و روت پلنینگ نیاز دارد یا خیر. این روش نه تنها بیماری را متوقف میکند، بلکه از پیشرفت آن و تخریب بیشتر بافتهای نگهدارنده دندان جلوگیری مینماید.
در صورت مشاهده علائمی مانند درد، تورم یا بوی بد دهان پس از کاشت، مطالعه مقاله عفونت ایمپلنت دندان به شما کمک میکند علت و راهکار را بهتر بشناسید.
لینک مفید: بهترین دکتر ایمپلنت دندان
آشنایی با اجزای دندان و تأثیر بیماری پریودنتال بر آنها
عاج، سمنتوم، مینا و پالپ دندان چهار جزء اصلی تشکیلدهنده دندان هستند. در صورت ادامهداشتن بیماری پریودنتیت، این بیماری به سمنتوم، عاج یا هر دو آسیب میرساند. در طول روت پلنینگ، دندانپزشک به طور عمقی قسمت زیر لثهها را تمیز میکند تا پلاک و تارتار را از روی ریشه دندانها پاک کند. این فرایند سمنتوم آلوده را به طور کامل حذف میکند و سطح ریشه را صاف و هموار میسازد.
راجب جرمگیری دندان بدانید
درمان اسکیلینگ یا جرمگیری اولیه چگونه انجام داده میشود؟
دندانپزشک جرمگیری را یا بهصورت دستی با ابزاری به نام اسکیلر یا با ابزار اولتراسونیک انجام میدهد. هر دو روش به طور مؤثر پلاک و جرم سخت شده را از بین میبرند. برای تمیزکردن پاکت پریودنتال، اسکیلر را با زاویه بین ۴۵ تا ۹۰ درجه نسبت به دندان قرار میدهند و با آن جرمها را بیرون میکشند. روش اولتراسونیک نیز با استفاده از ارتعاشات و اسپری آب، جرم را خرد کرده و همزمان ناحیه را شستشو میدهد.
لینک مفید: قطع فوری خونریزی دندان
دندان و لثه طی چه مراحلی جرمگیری میشوند؟
اعمال بیحسی موضعی
جرم گیری دندان و روت پلنینگ نیاز به بیحسی موضعی دارد. بیحسی موضعی رایجترین نوع آرامبخشی و توقف درد در درمانهای دندانپزشکی کم تهاجم است. با اعمال این نوع بیحسی، شما در طول درمان دردی حس نخواهید کرد و احتمالاً به کاهش خونریزی لثه نیز کمک میشود.
با بیحسی موضعی شما در طول جرمگیری بیدار و هوشیار خواهید بود اما هیچ دردی احساس نخواهید کرد. البته ممکن است در حین و بعد از درمان مقداری حساسیت در محل تزریق داشته باشید.
لینک مفید: بهترین دکتر لمینت دندان
اسکیلینگ و جرمگیری اولیه دندان
پس از بی حسشدن لثهها، جرمگیری دندان شروع میشود. دندانپزشک عمومی یا پریودنتیست، پلاکها را از موقعیتهای زیر برمیدارد:
- سطوح دندانی (پشت، بین و جلوی دندانها)
- زیر خطر لثه
- پاکت پریودنتال
- دورتادور ناحیه زیر تاج دندان
لینک مفید: درمان ریشه دندان
انجام روت پلنینگ
در جرمگیریهای پروفیلاکسی یا پیشگیرانه، درمان محدود به مرحله اول و دوم میشود و کاری به روت پلنینگ یا تمیزکردن اطراف ریشههای دندان نداریم. اما اگر شخصی بیماری لثه داشته باشد در صورت تمیزنکردن اطراف ریشهها، این بیماری به سمنتوم، دنتین (دومین لایه دندان) یا هر دو آسیب میرساند. در طول روت پلنینگ بعد از جرمگیری دندان، دندانپزشک بهصورت تخصصی عمق زیر لثهها و اطراف ریشهها را تمیز میکند تا پلاک و تارتاری که روی ریشهها قرار دارد را از بین ببرد.
درباره جرم گیری عمیق دندان چه میدانید؟
شستشوی محل درمان
پس از اتمام درمان، دندانپزشک یا متخصص لثه، دهان و دندان و محل درمان را شستشو میدهد تا باکتریهای باقیمانده در زیر خط لثه و اطراف آن را به طور کامل از بین ببرد. سپس شرایط را برای ترمیم لثه و اتصال مجدد آن به ریشه دندان فراهم میکند.
مزایای روت پلنینگ و اسکیلینگ
- کاهش التهاب: باکتریهای جمع شده در سطح ریشه دندانها میتوانند باعث التهاب و تورم لثه شوند. با پاککردن تودههای باکتریایی و صافکردن سطح ریشه دندان، التهاب و تورم لثه کاهش مییابد.
- کاهش خونریزی لثه: خونریزی لثه معمولاً ناشی از التهاب لثه است. با صافکردن سطح ریشه دندان و کاهش عفونت، خونریزی لثه نیز کاهش مییابد.
- تسهیل درمان بیماری لثه: پاکسازی عمیق بهعنوان یکی از روشهای درمانی بیماری لثه شناخته شده است و با کاهش التهاب، خونریزی لثه و پاکسازی تودههای باکتریایی، درمان بیماری لثه را تسهیل میکند.
- تأخیر فرایند ازدستدادن دندانها: با کاهش عفونت و بهبود سلامت لثه، فرایند ازدستدادن دندانها به تأخیر میافتد.
- بهبود عملکرد دندانها: با حفظ دندانها و کاهش فرسایش، عملکرد دندانها نیز بهبود مییابد.
- جلوگیری از پوسیدگی و کرمخوردگی دندان: پوسیدگی و کرم خوردگی بین دندان، نقطه آغاز مشکلات اساسی دندان هستند.
- جلوگیری از بیماری پریودنتال: پلاک دلیل بروز بسیاری از مشکلات است و اگر در زیر خط لثه تشکیل شده باشد، به لثهها نیز آسیب میزند. جرمگیری دندانها، از خط لثه محافظت میکند. نقش خط لثه در ثابت نگهداشتن دندانها و حفظ سلامت کلی دهان اهمیت فراوانی دارد.
- از بین بردن لکهها: مصرف چای، قهوه، مایعات رنگی، یا تنباکو باعث شکلگیری لکه روی سطح دندانها میشود. جرمگیری به پاکشدن این قبیل لکهها، داشتن لبخندی زیبا و جذاب و تا مقدار کمی سفیدکردن دندانها کمک مینماید.
- جلوگیری از بوی بد دهان: همانطور که گفته شد پلاک، باکتریها را به دام میاندازد و تبدیل به تارتار میکند که این امر منجر به بوی بد دهان میشود؛ لذا جهت رهایی کامل از بوی بددهان جرمگیری لازم است.
- محافظت از ریشه دندان و درمان عفونت: علاوه بر این، جرمگیری عفونت را درمان میکند و روند بهبود را تسریع میبخشد. همچنین از ریشه دندانها محافظت میکند.
اطلاعات بیشتر: کورتاژ لثه
عوارض روت پلنینگ و اسکیلینگ
روت پلنینگ یا تمیزکردن عمیق دندان مانند هر درمان دیگری ممکن است عوارض جانبی داشته باشد. باید گفت که کاهش عوارض جرمگیری و موفقیتآمیز بودن آن علاوه بر تخصص و مهارت پزشک به ابزار مورداستفاده نیز بستگی دارد. این عوارض عبارتاند از:
- سفتشدن لثه ها: اگر لثه سفتشد بایدمسواکزدن به آرامی انجام شود تا از خونریزی بیشتر جلوگیری شود.
- التهاب و تورم لثه: کل فرایند روت پلنینگ ممکن است موجب التهاب و تورم یک تا دو روزه لثهها گردد. این التهاب با گذشت زمان بهبود پیدا میکند.
- تحلیل لثه: این روش درمانی همانطور که جرم و پلاک را از بین میبرد و باعث بهبودی میشود ممکن است باعث بیماری تحلیل لثه شود.
تفاوت جرمگیری معمولی و روت پلنینگ
| ویژگیها | جرمگیری معمولی (پروفیلاکسی) | روت پلنینگ (جرمگیری عمیق) |
|---|---|---|
| هدف اصلی | حذف جرم و پلاک از سطح تاج دندان برای پیشگیری از بیماریها | حذف جرم، پلاک و سموم باکتریایی از سطح ریشه و زیر لثه برای درمان بیماری پریودنتال |
| ناحیه درمان | محدود به سطوح قابلدسترس دندان (روی، پشت و بین دندانها) | شامل پاکتهای پریودنتال، زیر خط لثه و کل سطح ریشه دندان |
| نیاز به بیحسی | معمولاً بدون بیحسی انجام میشود | تقریباً همیشه نیاز به بیحسی موضعی کامل دارد |
| جرم و پلاک از کجا برداشته میشود؟ | فقط از بالای خط لثه و سطوح خارجی دندان | از زیر خط لثه، داخل پاکتهای پریودنتال و اطراف ریشه دندان |
| آیا ریشه دندان صاف میشود؟ | خیر، هیچ دستکاری روی ریشه انجام نمیشود | بله، سطح ریشه صاف و هموار میشود تا باکتری نچسبد |
| تجویز آنتیبیوتیک | معمولاً نیازی به آنتیبیوتیک نیست | در موارد عفونت شدید، پزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند |
| تعداد جلسات | یک جلسه کافی است | ۲ تا ۴ جلسه (هر نیمفک یک جلسه) نیاز دارد |
| مناسب برای چه افرادی؟ | همه افراد برای حفظ سلامت دهان، سالی یک بار | افراد مبتلا به بیماری پریودنتال مزمن با عمق پاکت بیشتر از ۴ میلیمتر |
فرق جرمگیری لثه با جرمگیری دندان چیست؟
هرچند وقت یکبار نیاز به درمان روت پلنینگ و اسکیلینگ داریم؟
اگر روزانه به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت میدهید، به روت پلنینگ و یا جرمگیری معمولی برای دنداههایتان نیازی ندارید. زیرا خیلی کم پیش میآید با رعایت بهداشت، بیماری لثه پیش آید. بااینحال میتوانید جرمگیری پیشگیرانه را یکبار در طول سال در طی جلسات ویزیت دورهای انجام دهید. چنانچه بیماری پریودنتال شدید دارید، دندانپزشک شما حداقل دو بار در سال ممکن است درمان جرمگیری و روت پلنینگ را برای دندان شما لحاظ کند.
لینک مفید: جرم گیری پشت دندان
چه زمانی به روت پلنینگ و اسکیلینگ نیاز است؟
اگر دندانپزشک علائم بیماری پریودنتال مزمن را در دهان مشاهده کند، توصیه میکند که روت پلنینگ و اسکیلینگ انجام شود. چنانچه بیماری پریودنتال درمان نشود به مواردی از قبیل موارد زیر منجر میشود:
- ازدستدادن استخوان و بافت
- لق شدن دندانها
- ازدستدادن دندانها
- جابهجاشدن دندانها
بعضی از دلایل مبتلا شدن به بیماری پریودنتال عبارتاند از:
- بهداشت نامناسب دهان و دندان
- کشیدن سیگار
- افزایش سن
- تغییرات هورمونی
- تغذیه نامناسب
- سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری پریودنتال
- ابتلا به بعضی بیماریها
سایر علائم بیماری لثه مزمن که باید جدی بگیرید:
علاوه بر پاکتهای پریودنتال، سایر علائم بیماری لثه مزمن شامل موارد زیر است:
- خونریزی لثه
- التهاب، قرمزی و حساسیت لثه
- بوی بد دهان
- جابهجایی دندانهای دائمی
- تغییرات بایت (نحوه قرارگیری دندانها روی هم)
رفع بوی بد دهان چگونه است؟
تأثیر روت پلنینگ بر سلامت عمومی بدن
بسیاری از تحقیقات نشان میدهند که بین بیماری لثه و بیماریهای سیستمیک مانند دیابت، بیماریهای قلبی و زایمان زودرس ارتباط وجود دارد. با انجام روت پلنینگ و کنترل عفونت دهان، میتوانید سطح التهاب در کل بدن را کاهش دهید و به بهبود سلامت عمومی خود کمک کنید. بنابراین جرمگیری عمیق نه تنها برای دهان، بلکه برای کل بدن مفید است.
جرمگیری دندان لمینت چگونه است؟
مراقبت های بعد از روت پلنینگ و اسکیلینگ
- پس از انجام روت پلنینگ و اسکیلینگ، رعایت چند نکته ضروری است:
- تا ۲۴ ساعت از خوردن غذاهای رنگدانهدار مانند چای، قهوه و سس قرمز خودداری کنید.
- از مسواک نرم استفاده کنید و با دقت و به آرامی مسواک بزنید.
- از نخ دندان به آرامی استفاده کنید و از وارد کردن فشار به لثه خودداری کنید.
- در روزهای اول از دهانشویه تجویزی پزشک استفاده کنید.
- از کشیدن سیگار و مصرف دخانیات جدا خودداری کنید، زیرا روند بهبودی را مختل میکند.
سؤالات متداول درباره روت پلنینگ و اسکیلینگ
آیا جرمگیری عمیق دردناک است؟
خیر، زیرا دندانپزشک از بیحسی موضعی استفاده میکند و شما در حین کار دردی احساس نخواهید کرد. ممکن است بعد از برطرف شدن اثر بیحسی، کمی حساسیت داشته باشید که با مسکنهای ساده قابل کنترل است.
آیا بعد از جرمگیری، لثهها دوباره به دندان میچسبند؟
بله، با از بین رفتن جرم و باکتری، لثهها فرصت پیدا میکنند تا دوباره به سطح تمیز و صاف ریشه بچسبند و پاکتهای پریودنتال عمق کمتری پیدا کنند.
آیا امکان دارد که بعد از جرمگیری، دندان لق شود؟
خیر، برعکس، جرمگیری باعث میشود که دندانها در بلندمدت محکمتر بمانند. ممکن است در مواردی که جرم زیادی وجود داشته، پس از برداشتن آن، احساس لقشدن موقتی داشته باشید، اما این طبیعی است و با بهبود لثه برطرف میشود.
انجام روت پلنینگ و اسکیلینگ در تهران
روت پلنینگ و اسکیلینگ یکی از روشهای رایج برای درمان بیماری پریودنتال مزمن است. این نوع جرمگیری معمولاً در مطب دندانپزشک و بهصورت سرپایی انجام میشود. با توجه به شرایط افراد ممکن است بیحسی هم صورت گیرد. گاهی جهت تکمیل درمان احتیاج مراجعه بیمار به کلینیک در چند جلسه است. به دنبال درمان ممکن است چند عارضهی جانبی خفیف نیز تا چند روز احساس شود که معمولاً باگذشت زمان از بین میرود.
بهمنظور انجام روت پلنینگ و اسکیلینگ میتوانید به کلینیک دکتر کشکولی مراجعه نموده و یا جهت دریافت مشاوره با ایشان تماس حاصل فرمایید.
