اگر روکش دندان شما شکسته، ترک خورده، لب پر شده یا از جای خود کمی تکان می خورد، احتمالا اولین سوالی که به ذهنتان می رسد این است که آیا می توان همان روکش را ترمیم کرد یا باید آن را کاملا تعویض کرد؟ پاسخ به شدت و محل آسیب، جنس روکش، وضعیت دندان زیر آن و نحوه قرار گرفتن روکش بستگی دارد. گاهی یک آسیب کوچک امکان ترمیم دارد، اما در بعضی شرایط، ترمیم فقط یک راه حل موقت خواهد بود و تعویض روکش انتخاب مطمئن تری است.
روکش دندان قرار است از دندان ضعیف شده محافظت کند و ظاهر و عملکرد آن را بهبود دهد، بنابراین هر تغییری در وضعیت آن را نباید نادیده گرفت. برای مثال، اگر روکش کمی لق شده باشد، فقط چسباندن دوباره آن بدون بررسی دندان زیر روکش می تواند باعث شود پوسیدگی یا مشکل دیگری برای مدت بیشتری پنهان بماند. به همین دلیل، دندانپزشک ابتدا علت آسیب را بررسی می کند و بعد مشخص می کند که ترمیم روکش، چسباندن مجدد آن یا ساخت روکش جدید کدام گزینه برای دندان مناسب تر است.
| وضعیت روکش | اقدام احتمالی |
|---|---|
| لب پر شدن جزئی | در بعضی موارد امکان ترمیم وجود دارد |
| ترک سطحی | نیاز به بررسی دقیق برای تعیین شدت آسیب دارد |
| شکستگی گسترده | ممکن است تعویض روکش انتخاب مناسب تری باشد |
| لق شدن روکش | علت لق شدن باید مشخص شود |
| افتادن کامل روکش | امکان چسباندن مجدد در بعضی شرایط بررسی می شود |
| پوسیدگی زیر روکش | ابتدا باید وضعیت دندان درمان شود |
| درد یا حساسیت زیر روکش | سلامت دندان و ریشه باید بررسی شود |
| تغییر رنگ اطراف روکش | ممکن است به مشکل لثه، پوسیدگی یا خود روکش مربوط باشد |
در این مقاله از دکتر مونا کشکولی، بهترین دندانپزشک در تهران چه چیزهایی را بررسی می کنیم؟
- ترمیم روکش دندان چگونه انجام می شود؟
- چه زمانی می توان روکش را ترمیم کرد و چه زمانی باید آن را تعویض کرد؟
- علت لق شدن یا شکستن روکش دندان چیست؟
- آیا روکش افتاده دوباره قابل استفاده است؟
- ترمیم روکش دندان چقدر دوام دارد؟
- ترمیم روکش سرامیکی، زیرکونیا و سایر روکش ها چه تفاوتی دارد؟
- اگر دندان زیر روکش پوسیده یا عصب کشی شده باشد چه باید کرد؟
- هزینه ترمیم و تعویض روکش دندان به چه عواملی بستگی دارد؟
در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا ترمیم روکش دندان، دلایل آسیب دیدن روکش و تفاوت ترمیم با تعویض آن را بررسی کنیم و بگوییم در هر شرایطی کدام راهکار می تواند انتخاب منطقی تری باشد. همچنین درباره هزینه، دوام ترمیم و نکاتی که بعد از ترمیم باید رعایت کنید صحبت می کنیم تا قبل از تصمیم گیری، دید روشن تری نسبت به وضعیت روکش خود داشته باشید.
تفاوت ترمیم و تعویض روکش دندان
وقتی روکش دندان آسیب می بیند، همیشه لازم نیست آن را از روی دندان بردارند و یک روکش کاملا جدید بسازند. در بعضی شرایط، دندانپزشک می تواند قسمت آسیب دیده را ترمیم کند و روکش را حفظ کند. در مقابل، وقتی آسیب گسترده باشد یا روکش دیگر نتواند به خوبی روی دندان قرار بگیرد و از آن محافظت کند، تعویض روکش انتخاب منطقی تری می شود. بنابراین تفاوت اصلی فقط در هزینه یا مدت درمان نیست؛ مهم این است که کدام روش بتواند دندان را برای مدت بیشتری سالم و قابل استفاده نگه دارد.
در دندانپزشکی امروز، تصمیم بین ترمیم دندان و تعویض بیشتر به وضعیت واقعی روکش و دندان زیر آن وابسته است. حتی اگر شکستگی روکش از بیرون کوچک به نظر برسد، دندانپزشک باید میزان آسیب، تطابق روکش، سلامت لثه و وضعیت دندان را بررسی کند. انجمن دندانپزشکی آمریکا نیز تاکید می کند که در صورت آسیب دیدن روکش، ارزیابی دندانپزشک اهمیت دارد و درمان مناسب به شرایط همان دندان بستگی دارد.
| ترمیم روکش | تعویض روکش |
|---|---|
| برای آسیب های محدود مناسب تر است | برای آسیب های گسترده بیشتر مطرح می شود |
| بخش اصلی روکش قابل استفاده می ماند | روکش قبلی از دندان خارج می شود |
| معمولا روند ساده تری دارد | معمولا به مراحل بیشتری نیاز دارد |
| هزینه آن ممکن است کمتر باشد | معمولا هزینه بیشتری دارد |
| در صورت سالم بودن دندان گزینه مناسبی است | در صورت مشکل روکش یا دندان می تواند انتخاب مطمئن تری باشد |
| برای هر جنس و نوع آسیبی مناسب نیست | امکان اصلاح اساسی فرم و تطابق را فراهم می کند |
مشاوره رایگان: مشاوره کامپوزیت دندان سال 1405
چه زمانی ترمیم روکش انتخاب منطقی تری است؟
وقتی آسیب محدود باشد و قسمت اصلی روکش همچنان استحکام خود را حفظ کرده باشد، دندانپزشک ممکن است ترمیم را پیشنهاد دهد. برای مثال، اگر گوشه کوچکی از روکش لب پر شده باشد اما روکش همچنان محکم باشد و دندان زیر آن نیز شرایط خوبی داشته باشد، لازم نیست همیشه کل روکش کنار گذاشته شود. در این شرایط، حفظ روکش موجود می تواند درمان ساده تری ایجاد کند.
البته ترمیم فقط زمانی ارزش دارد که بتواند عملکرد قابل قبولی ایجاد کند. اگر بعد از ترمیم احتمال شکستگی دوباره بالا باشد یا روکش نتواند تماس مناسب با دندان های کناری و مقابل ایجاد کند، بهتر است از ابتدا درباره تعویض آن تصمیم گرفته شود. به زبان ساده، قرار نیست هر آسیبی را فقط به خاطر فرار از هزینه روکش جدید، ترمیم کنیم.
چه زمانی تعویض روکش دندان انتخاب بهتری است؟
اگر بخش زیادی از روکش شکسته باشد، ترک عمقی ایجاد شده باشد یا روکش دیگر به شکل درست روی دندان قرار نگیرد، تعویض معمولا گزینه مناسب تری خواهد بود. همچنین اگر دندان زیر روکش دچار پوسیدگی، شکستگی یا مشکل دیگری شده باشد، ممکن است دندانپزشک مجبور شود روکش را بردارد تا به دندان دسترسی پیدا کند و مشکل اصلی را درمان کند.
گاهی نیز مشکل فقط به یک شکستگی تازه مربوط نیست. مثلا روکش سال ها از زمان ساختش گذشته و در کنار شکستگی، لبه آن تغییر کرده یا تطابقش با دندان و لثه دیگر ایده آل نیست. در این شرایط، ترمیم یک بخش کوچک ممکن است فقط مشکل را به عقب بیندازد و تعویض کامل، نتیجه منطقی تری ایجاد کند.
یک راه ساده برای تصمیم گیری: اگر بخواهیم این تصمیم را خیلی ساده کنیم، می توانیم سه سوال از خودمان بپرسیم:
- آیا بخش اصلی روکش هنوز سالم و محکم است؟ اگر بله، امکان ترمیم ارزش بررسی دارد.
- آیا دندان زیر روکش سالم است؟ اگر دندان مشکل داشته باشد، فقط ترمیم سطح روکش کافی نیست.
- آیا روکش بعد از ترمیم می تواند دوباره عملکرد مناسبی داشته باشد؟ اگر پاسخ منفی باشد، تعویض معمولا انتخاب مطمئن تری است.
این سه سوال می توانند یک تصویر اولیه به شما بدهند، اما تصمیم نهایی باید بعد از معاینه گرفته شود. حتی در یک آسیب مشابه، دو بیمار ممکن است درمان متفاوتی دریافت کنند؛ چون جنس روکش، شرایط دندان و نحوه وارد شدن فشار به آن با هم فرق دارند.
یک نگاه جدید به ترمیم روکش دندان
امروزه در ترمیم های دندانی، هدف فقط «درست کردن چیزی که شکسته» نیست؛ پزشک باید دلیل آسیب را هم پیدا کند. اگر یک روکش به دلیل دندان قروچه، فشار نامناسب یا مشکل در دندان زیر آن شکسته باشد، ترمیم بدون توجه به این عامل می تواند احتمال تکرار مشکل را بیشتر کند.
برای همین، وقتی یک بیمار با روکش دندان آسیب دیده مراجعه می کند، بهتر است فقط درباره این سوال که «ترمیمش می کنید یا عوضش می کنید؟» صحبت نشود. سوال مهم تر این است که «چرا این روکش آسیب دیده و چطور کاری کنیم که مشکل دوباره تکرار نشود؟» همین نگاه می تواند تفاوت یک ترمیم کوتاه مدت با یک تصمیم درمانی منطقی و ماندگارتر را مشخص کند.
ترمیم روکش دندان شکسته
وقتی روکش دندان شکسته می شود، خیلی از افراد تصور می کنند دیگر هیچ راهی جز ساخت روکش جدید وجود ندارد. اما هر شکستگی شرایط یکسانی ندارد. ممکن است فقط گوشه کوچکی از روکش پریده باشد و بخش اصلی آن همچنان سالم و محکم باقی مانده باشد؛ در چنین شرایطی دندانپزشک می تواند امکان ترمیم را بررسی کند. در مقابل، اگر شکستگی گسترده باشد یا روکش دیگر نتواند به شکل درست روی دندان قرار بگیرد، تعویض آن انتخاب منطقی تری خواهد بود. روکش ها برای محافظت از دندان های ضعیف و آسیب دیده طراحی شده اند و وقتی ترک یا شکستگی ایجاد می شود، باید علت و میزان آسیب هم بررسی شود.
در ادامه این بخش بهتر است راجع به ترمیم دندان شکسته بدانید.
نکته مهم این است که شکستن روکش دندان همیشه از خود روکش شروع نمی شود. گاهی دندان زیر روکش ضعیف شده، پوسیدگی ایجاد شده یا فشار زیادی مثل دندان قروچه به آن وارد شده است. بنابراین اگر روکش شکسته را فقط از نظر ظاهری ترمیم کنیم اما علت آسیب را پیدا نکنیم، احتمال تکرار مشکل وجود دارد. دندانپزشک ابتدا وضعیت روکش و دندان زیر آن را بررسی می کند و بعد تصمیم می گیرد که ترمیم کافی است یا بهتر است روکش جدید ساخته شود.
| نوع آسیب | احتمال اقدام درمانی |
|---|---|
| لب پر شدن بخش کوچکی از روکش | امکان ترمیم در صورت مناسب بودن شرایط |
| شکستگی گوشه روکش | بررسی امکان ترمیم یا اصلاح |
| ترک عمیق | بررسی دقیق و احتمال تعویض |
| شکستگی بخش بزرگی از روکش | احتمال نیاز به روکش جدید بیشتر است |
| لق شدن بعد از شکستگی | بررسی علت لق شدن ضروری است |
| درد یا حساسیت بعد از شکستگی | بررسی دندان زیر روکش اهمیت بیشتری پیدا می کند |
| افتادن کامل روکش | بررسی امکان استفاده مجدد یا ساخت روکش جدید |
بعد از شکستن روکش دندان چه کار کنیم؟
اگر روکش شکسته یا قسمتی از آن جدا شده است، بهتر است با آن مثل یک مشکل کاملا جزئی رفتار نکنید. قسمت شکسته شده را دور نیندازید و اگر روکش کاملا از دندان جدا شده، آن را نگه دارید تا دندانپزشک بتواند وضعیت آن را بررسی کند. انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه می کند در شرایط آسیب های دندانی، فرد هرچه زودتر برای ارزیابی مراجعه کند و از روش های خانگی و وسایل نامناسب برای ترمیم استفاده نکند.
تا زمان مراجعه نیز بهتر است فشار زیادی روی همان دندان وارد نکنید. اگر روکش لبه تیز ایجاد کرده و زبان یا گونه را اذیت می کند، از دستکاری آن خودداری کنید. همچنین استفاده از چسب های معمولی یا چسب های بسیار قوی برای چسباندن روکش انتخاب مناسبی نیست؛ چنین کارهایی می توانند بررسی و درمان بعدی را سخت تر کنند.
طراحی لبخند دیجیتال شما با بالاترین کیفیت در کلینیک دکتر مونا کشکولی
چه عواملی باعث شکستن روکش دندان می شوند؟
شکستن روکش دندان معمولا یک علت واحد ندارد و گاهی چند عامل با هم باعث آسیب می شوند. روکش ممکن است در اثر فشار شدید، ضربه، فرسودگی یا مشکلات دندان زیر آن آسیب ببیند. بعضی عادت ها مثل جویدن یخ یا خوراکی های بسیار سفت نیز می توانند فشار زیادی به دندان و ترمیم وارد کنند.
- دندان قروچه و فشردن دندان ها: فشار تکراری و طولانی می تواند به مرور روی روکش اثر بگذارد.
- جویدن خوراکی های بسیار سفت: فشار ناگهانی روی یک نقطه می تواند احتمال ترک یا شکستگی را بیشتر کند.
- ضربه به دندان: آسیب ورزشی، زمین خوردن یا ضربه مستقیم می تواند روکش را دچار شکستگی کند.
- فرسودگی روکش: روکش ها عمر نامحدود ندارند و با گذشت زمان ممکن است دچار ساییدگی یا آسیب شوند. Cleveland Clinic طول عمر معمول روکش را حدود ۵ تا ۱۵ سال اعلام می کند، هرچند شرایط هر فرد متفاوت است.
- مشکل در دندان زیر روکش: پوسیدگی یا ضعیف شدن ساختار دندان می تواند روی پایداری روکش تاثیر بگذارد.
آیا روکش دندان شکسته همیشه باید تعویض شود؟
خیر. اگر شکستگی محدود باشد و روکش همچنان استحکام، تطابق و عملکرد مناسبی داشته باشد، دندانپزشک می تواند امکان ترمیم آن را بررسی کند. اما اگر بخش زیادی از روکش از بین رفته باشد، ترک عمقی داشته باشد یا دندان زیر آن نیاز به درمان داشته باشد، ترمیم ممکن است دوام کافی نداشته باشد و تعویض روکش انتخاب مطمئن تری شود.
یک مثال ساده این تفاوت را روشن می کند. فرض کنید گوشه روکش یکی از دندان های شما هنگام خوردن یک خوراکی سفت کمی لب پر شده، اما روکش هنوز کاملا ثابت است و هیچ درد یا حساسیتی ندارید. این وضعیت با حالتی که روکش ترک برداشته، هنگام جویدن حرکت می کند و دندان زیر آن هم حساس شده، کاملا متفاوت است. ظاهر هر دو مشکل «شکستن روکش» است، اما تصمیم درمانی آنها می تواند کاملا فرق داشته باشد.
بنابراین اگر روکش دندان شکسته دارید، قبل از اینکه درباره هزینه روکش جدید تصمیم بگیرید، اجازه دهید دندانپزشک مشخص کند آیا امکان ترمیم وجود دارد یا خیر. مهم ترین هدف، فقط زیبا کردن دوباره روکش نیست؛ باید مطمئن شویم دندان زیر آن نیز سالم است و ترمیم یا روکش جدید می تواند عملکرد مناسب و دوام قابل قبولی داشته باشد.
انواع ونیر دندان شامل چه مواردی است؟
ترمیم روکش دندان لب پر شده
لب پر شدن روکش دندان یکی از مشکلاتی است که ممکن است در ابتدا خیلی جدی به نظر نرسد، اما بهتر است آن را نادیده نگیرید. اگر فقط بخش کوچکی از روکش پریده باشد، ممکن است بتوان همان قسمت را ترمیم کرد و نیازی به تعویض کامل روکش نباشد. با این حال، میزان آسیب، محل لب پر شدگی و وضعیت دندان زیر روکش باید بررسی شود تا مشخص شود ترمیم واقعا دوام مناسبی خواهد داشت یا خیر.
گاهی فرد فقط هنگام کشیدن زبان روی دندان متوجه یک لبه تیز می شود و فکر می کند مشکل کاملا سطحی است. اما دندانپزشک باید بررسی کند که آیا ترک از قسمت لب پر شده به بخش های دیگر روکش ادامه پیدا کرده یا نه. همچنین اگر این اتفاق بعد از فشار زیاد، دندان قروچه یا ضربه ایجاد شده باشد، بهتر است علت آسیب نیز پیدا شود تا بعد از ترمیم دوباره همان مشکل تکرار نشود.
| وضعیت روکش لب پر شده | اقدام احتمالی |
|---|---|
| لب پر شدگی بسیار کوچک | اصلاح یا ترمیم سطح در صورت مناسب بودن شرایط |
| لب پر شدن لبه روکش | بررسی امکان بازسازی قسمت آسیب دیده |
| لب پر شدن همراه ترک | بررسی عمق ترک و احتمال تعویض |
| لب پر شدن همراه درد | بررسی دندان زیر روکش |
| لب پر شدن همراه لق شدن | بررسی روکش و علت ناپایداری آن |
| لب پر شدن گسترده | احتمال نیاز به ساخت روکش جدید بیشتر است |
آیا روکش دندان لب پر شده قابل ترمیم است؟
در بسیاری از موارد، اگر آسیب محدود باشد و بخش اصلی روکش سالم باقی مانده باشد، ترمیم می تواند یکی از گزینه ها باشد. دندانپزشک ابتدا سطح آسیب دیده را بررسی می کند و سپس با توجه به جنس روکش و میزان شکستگی مشخص می کند که آیا امکان بازسازی آن قسمت وجود دارد یا خیر. هدف این نیست که فقط قسمت لب پر شده از نظر ظاهری پوشانده شود؛ ترمیم باید تا حد امکان با فرم و عملکرد دندان هماهنگ باشد.
اگر لب پر شدگی کوچک باشد، ترمیم می تواند نسبت به تعویض کامل روکش ساده تر باشد. اما اگر روکش از چند ناحیه آسیب دیده باشد یا لبه آن به شکلی تغییر کرده باشد که دیگر تطابق مناسبی با دندان و لثه نداشته باشد، ممکن است تعویض گزینه منطقی تری شود. به همین دلیل، اندازه آسیب به تنهایی تعیین کننده نیست و شرایط کلی روکش اهمیت بیشتری دارد.
مراحل و هزینه بلیچینگ دندان
علت لب پر شدن روکش دندان چیست؟
لب پر شدن روکش می تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد و پیدا کردن علت، بخشی از درمان است. اگر فقط قسمت شکسته را ترمیم کنیم اما عامل ایجاد فشار همچنان وجود داشته باشد، احتمال آسیب دوباره بیشتر می شود. این موضوع مخصوصا در افرادی که دندان قروچه دارند یا عادت دارند خوراکی های خیلی سفت را با دندان هایشان بشکنند اهمیت بیشتری دارد.
- دندان قروچه: فشار مداوم و تکراری می تواند به مرور به روکش و دندان زیر آن فشار وارد کند.
- جویدن خوراکی های سفت: یخ، آبنبات های سخت یا بعضی خوراکی های بسیار سفت می توانند فشار ناگهانی ایجاد کنند.
- ضربه: ضربه مستقیم به دندان یا صورت می تواند باعث لب پر شدن روکش شود.
- فرسودگی روکش: روکش های قدیمی ممکن است به مرور دچار ساییدگی شوند و مقاومت آنها کاهش پیدا کند.
- مشکل در دندان زیر روکش: ضعیف شدن دندان می تواند روی عملکرد و پایداری روکش اثر بگذارد.
اگر روکش دندان لب پر شد، چه زمانی مراجعه کنیم؟
هرچه زودتر بهتر؛ مخصوصا اگر لبه تیز شده، درد ایجاد شده، روکش حرکت می کند یا بخش قابل توجهی از آن شکسته است. لب پر شدگی کوچک ممکن است در ابتدا فقط یک ایراد ظاهری باشد، اما فشارهای روزمره هنگام جویدن می توانند آسیب را بیشتر کنند. همچنین لبه آسیب دیده ممکن است زبان یا گونه را تحریک کند و رعایت بهداشت اطراف روکش را دشوارتر کند.
اگر تا زمان مراجعه مجبور هستید با آن دندان غذا بخورید، بهتر است فشار مستقیم روی قسمت آسیب دیده را کمتر کنید و از دستکاری روکش خودداری کنید. استفاده از چسب خانگی برای پوشاندن یا چسباندن قسمت شکسته نیز تصمیم مناسبی نیست، چون می تواند هم به بافت اطراف آسیب بزند و هم بررسی و درمان دندانپزشک را دشوارتر کند.
ترمیم لب پر شدگی همیشه بهترین انتخاب است؟
نه لزوما. گاهی ترمیم یک لب پر شدگی کوچک کاملا منطقی است، اما در بعضی شرایط همین آسیب کوچک می تواند نشانه ای از فرسودگی یا ضعف بیشتر روکش باشد. مثلا اگر یک روکش قدیمی چند بار در طول زمان لب پر شده باشد، شاید بهتر باشد دندانپزشک به جای ترمیم های مکرر، وضعیت کلی روکش و دندان را بررسی کند و درباره تعویض آن تصمیم بگیرد.
هدف اصلی این نیست که فقط لبه شکسته دوباره زیبا شود؛ هدف این است که روکش دوباره بتواند به شکل مناسب از دندان محافظت کند و هنگام جویدن عملکرد طبیعی داشته باشد. به همین دلیل، تصمیم نهایی بین ترمیم و تعویض باید بعد از معاینه دندان و بررسی علت آسیب گرفته شود.
ترمیم روکش دندان ترک خورده
ترک خوردن روکش دندان با لب پر شدن یک تفاوت مهم دارد؛ چون ترک ممکن است از سطح شروع شود و به بخش های عمیق تر روکش ادامه پیدا کند. به همین دلیل، حتی اگر ترک کوچک باشد و درد نداشته باشید، بهتر است آن را جدی بگیرید. فشار هنگام جویدن می تواند ترک را بیشتر کند و در بعضی شرایط، آسیب به دندان زیر روکش نیز ایجاد شود.
البته هر ترک به معنی تعویض فوری روکش نیست. دندانپزشک با بررسی محل و عمق ترک، نحوه قرار گرفتن روکش روی دندان و وضعیت دندان زیر آن مشخص می کند که آیا امکان ترمیم وجود دارد یا ساخت روکش جدید انتخاب مطمئن تری است. هرچه ترک محدودتر و روکش پایدارتر باشد، امکان بررسی ترمیم بیشتر می شود؛ اما ترک های عمیق یا شکستگی های گسترده معمولا شرایط متفاوتی دارند.
| وضعیت ترک روکش | تصمیم احتمالی |
|---|---|
| ترک سطحی و محدود | بررسی امکان ترمیم |
| ترک نزدیک لبه روکش | بررسی تطابق روکش و احتمال ترمیم |
| ترک عمیق | بررسی احتمال تعویض روکش |
| ترک همراه با لق شدن | بررسی علت ناپایداری روکش |
| ترک همراه با درد | بررسی دندان زیر روکش |
| چند ترک در قسمت های مختلف | احتمال نیاز به روکش جدید بیشتر است |
علت ترک خوردن روکش دندان چیست؟
ترک روکش معمولا در یک لحظه و بدون دلیل ایجاد نمی شود. فشارهای تکراری، دندان قروچه، جویدن خوراکی های سفت یا ضربه می توانند به مرور مقاومت روکش را کاهش دهند. جنس روکش و شرایط دندان زیر آن نیز در دوام درمان نقش دارند و به همین دلیل نمی توان علت ترک خوردن را فقط به یک عامل نسبت داد.
- دندان قروچه و فشار دندان ها: فشار مداوم هنگام خواب می تواند به مرور به روکش آسیب وارد کند.
- جویدن خوراکی های خیلی سفت: فشار ناگهانی روی یک قسمت از روکش می تواند ترک ایجاد کند یا ترک قبلی را بیشتر کند.
- ضربه به دندان: حتی اگر روکش ظاهرا فقط کمی آسیب ببیند، دندان زیر آن هم باید بررسی شود.
- فرسودگی روکش: گذشت زمان و استفاده طولانی می تواند احتمال آسیب های مختلف را افزایش دهد.
- مشکل در دندان زیر روکش: ضعف یا پوسیدگی دندان می تواند روی استحکام مجموعه دندان و روکش اثر بگذارد.
آیا روکش دندان ترک خورده قابل ترمیم است؟
در بعضی شرایط امکان ترمیم وجود دارد، اما دندانپزشک باید ابتدا مشخص کند ترک تا کجا پیش رفته است. اگر ترک فقط در یک قسمت محدود باشد و روکش همچنان استحکام و تطابق مناسبی داشته باشد، ترمیم می تواند مورد بررسی قرار گیرد. اما اگر ترک از بخش های مهم روکش عبور کرده باشد یا روکش دیگر نتواند به شکل صحیح روی دندان قرار بگیرد، ترمیم ممکن است دوام کافی نداشته باشد.
در چنین شرایطی، تعویض روکش می تواند انتخاب منطقی تری باشد؛ به ویژه اگر دندان زیر روکش نیز نیاز به درمان داشته باشد. بنابراین بهتر است صرفا با هدف کمتر کردن هزینه، ترمیم روکش ترک خورده را انتخاب نکنید. روش مناسب، روشی است که بتواند هم مشکل فعلی و هم علت ایجاد آن را مدیریت کند.
لینک مفید: هزینه لیفت لثه
تجربه ای که در بررسی روکش های آسیب دیده اهمیت دارد
در معاینه روکش های آسیب دیده، گاهی ظاهر ترک خیلی محدودتر از چیزی است که در بررسی دقیق مشخص می شود. برای همین، دندانپزشک معمولا فقط به همان نقطه ای که بیمار با انگشت نشان می دهد اکتفا نمی کند و وضعیت کلی روکش و دندان را بررسی می کند. این نکته در مواردی که بیمار می گوید «فقط یک خط خیلی کوچک روی روکش افتاده» اهمیت بیشتری پیدا می کند.
در یکی از موارد مشابه، بیماری فقط به دلیل احساس یک لبه متفاوت هنگام کشیدن زبان روی دندان مراجعه کرده بود و تصور می کرد یک ایراد سطحی دارد. بررسی دقیق تر نشان داد که آسیب فقط محدود به همان قسمت قابل مشاهده نیست و باید وضعیت روکش و دندان زیر آن با دقت بیشتری بررسی شود. همین تجربه های کوچک نشان می دهند که گاهی یک تغییر ظاهری ساده، ارزش یک معاینه دقیق را دارد.
اگر روکش دندان ترک خورد، چه کار کنیم؟
اگر ترک تازه ایجاد شده است، بهتر است تا زمان مراجعه فشار زیادی به همان دندان وارد نکنید. همچنین نباید ترک را با ابزار، ناخن یا وسایل مختلف بررسی کنید یا برای جلوگیری از بدتر شدن آن، خودتان روکش را بچسبانید. اگر درد، حساسیت، لق شدن روکش یا شکستگی همزمان ایجاد شده باشد، مراجعه را بیشتر به تاخیر نیندازید.
- فشار کمتر روی دندان: تا مشخص شدن وضعیت روکش، از جویدن خوراکی های سفت با همان سمت خودداری کنید.
- دستکاری نکردن روکش: تلاش برای جابه جا کردن یا جدا کردن روکش می تواند آسیب را بیشتر کند.
- چسب خانگی ممنوع: چسب های معمولی برای استفاده داخل دهان مناسب نیستند و می توانند درمان را سخت تر کنند.
- توجه به درد و حساسیت: درد هنگام جویدن یا حساسیت جدید می تواند بررسی دندان زیر روکش را ضروری کند.
در نهایت، روکش ترک خورده را نباید فقط یک ایراد ظاهری دانست. هرچه زودتر وضعیت ترک، روکش و دندان زیر آن بررسی شود، تصمیم بین ترمیم و تعویض با اطمینان بیشتری گرفته می شود و احتمال تبدیل یک آسیب کوچک به یک مشکل پیچیده تر نیز کمتر خواهد شد.
ترمیم روکش دندان لق شده
لق شدن روکش دندان معمولا اتفاقی نیست که بتوان آن را با بی توجهی کنار گذاشت. ممکن است ابتدا فقط هنگام گاز زدن غذا متوجه حرکت جزئی روکش شوید یا احساس کنید زبانتان یک لبه متفاوت را لمس می کند، اما با ادامه این وضعیت، فضای میان روکش و دندان می تواند محل تجمع مواد غذایی و پلاک شود. به همین دلیل، لق شدن روکش دندان بیشتر از یک مشکل ظاهری است و باید علت آن مشخص شود.
گاهی فقط اتصال روکش ضعیف شده و دندان زیر آن سالم است؛ در این شرایط دندانپزشک ممکن است بتواند روکش را دوباره روی دندان قرار دهد. اما اگر روکش به دلیل پوسیدگی زیر آن، تغییر شکل دندان، شکستگی یا مشکل دیگری لق شده باشد، چسباندن دوباره به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند. اول باید علت اصلی مشخص شود و بعد درباره ترمیم یا تعویض روکش تصمیم بگیرند.
| علت احتمالی لق شدن | چیزی که باید بررسی شود |
|---|---|
| ضعیف شدن اتصال روکش | امکان چسباندن مجدد |
| پوسیدگی زیر روکش | وضعیت دندان و میزان پوسیدگی |
| شکستگی دندان زیر روکش | میزان آسیب و امکان بازسازی |
| آسیب یا فرسودگی خود روکش | کیفیت و تطابق روکش |
| دندان قروچه | میزان فشار وارد شده به روکش |
| مشکل در لبه روکش | تطابق روکش با دندان و لثه |
| لق شدن مکرر | علت زمینه ای و احتمال نیاز به روکش جدید |
علت لق شدن روکش دندان چیست؟
علت لق شدن روکش دندان همیشه خراب شدن چسب نیست. بعضی افراد تصور می کنند با محکم تر چسباندن روکش مشکل تمام می شود، در حالی که گاهی دندان زیر روکش دچار پوسیدگی شده یا بخشی از ساختار آن ضعیف شده است. در چنین شرایطی، چسباندن دوباره روکش بدون درمان دندان می تواند باعث شود مشکل اصلی برای مدت بیشتری پنهان بماند.
- پوسیدگی زیر روکش: اگر در اطراف یا زیر روکش پوسیدگی ایجاد شود، اتصال و پایداری روکش تحت تاثیر قرار می گیرد.
- شکستگی دندان: اگر بخشی از دندان زیر روکش شکسته باشد، روکش ممکن است دیگر تکیه گاه مناسبی نداشته باشد.
- دندان قروچه: فشار مداوم می تواند به مرور اتصال روکش را ضعیف کند.
- فرسودگی روکش: یک روکش قدیمی ممکن است به مرور تطابق اولیه خود را از دست بدهد.
- مشکل در ساخت یا تطابق روکش: اگر روکش از ابتدا به شکل مناسبی روی دندان قرار نگرفته باشد، احتمال لق شدن آن بیشتر می شود.
اگر روکش دندان لق شده چه کنیم؟
اگر احساس می کنید روکش حرکت می کند، بهتر است تا زمان مراجعه آن دندان را تا حد امکان تحت فشار قرار ندهید. روکش را با زبان یا انگشت تکان ندهید و سعی نکنید آن را خودتان از روی دندان جدا کنید. همچنین استفاده از چسب های خانگی برای ثابت کردن روکش مناسب نیست و می تواند هم به بافت های دهان آسیب بزند و هم کار دندانپزشک را دشوارتر کند.
اگر روکش کاملا از روی دندان افتاد، آن را نگه دارید و همراه خود به دندانپزشک ببرید. در بعضی شرایط، اگر روکش سالم باشد و دندان زیر آن مشکل خاصی نداشته باشد، امکان استفاده دوباره از همان روکش وجود دارد. اما اگر روکش آسیب دیده باشد یا دندان تغییر کرده باشد، ساخت روکش جدید گزینه مناسب تری خواهد بود.
چکار کنیم: دندان های ترک خورده
آیا روکش دندان لق شده دوباره چسبانده می شود؟
گاهی بله. اگر دندان زیر روکش سالم باشد، خود روکش آسیب ندیده باشد و هنوز تطابق مناسبی با دندان داشته باشد، دندانپزشک می تواند امکان چسباندن مجدد آن را بررسی کند. در این حالت ابتدا روکش و دندان به خوبی بررسی و تمیز می شوند و بعد، با توجه به شرایط موجود، درباره استفاده مجدد از روکش تصمیم گیری می شود.
اما اگر روکش چند بار لق شده باشد، پوسیدگی زیر آن وجود داشته باشد یا دیگر تطابق مناسبی با دندان نداشته باشد، چسباندن دوباره معمولا راه حل پایدار و منطقی محسوب نمی شود. تکرار لق شدن یک علامت مهم است و باید علت آن پیدا شود، نه اینکه هر بار فقط روکش را دوباره بچسبانیم.
برای مثال، ممکن است فردی بعد از چند ماه متوجه حرکت روکش شود و فقط بخواهد آن را سریع دوباره ثابت کند. اگر بررسی نشان دهد دندان زیر روکش پوسیدگی دارد، چسباندن مجدد فقط مشکل را برای مدتی پنهان می کند. در مقابل، اگر دندان سالم و روکش سالم باشد، ممکن است همان روکش دوباره قابل استفاده باشد.
در نتیجه، اگر با روکش دندان لق شده روبه رو هستید، قبل از هر کاری وضعیت دندان و خود روکش را بررسی کنید. هرچه علت زودتر مشخص شود، احتمال اینکه بتوان با درمان ساده تر مشکل را کنترل کرد بیشتر خواهد بود.
آیا روکش دندان افتاده قابل استفاده است؟
اگر روکش دندان افتاده و هنوز سالم است، آن را دور نیندازید؛ چون در بعضی شرایط امکان استفاده دوباره از همان روکش وجود دارد. دندانپزشک ابتدا بررسی می کند که روکش ترک، شکستگی یا تغییر شکل نداشته باشد و دندان زیر آن نیز شرایط مناسبی داشته باشد. اگر روکش همچنان با فرم دندان هماهنگ باشد، ممکن است بتوان آن را دوباره روی دندان قرار داد و با روش مناسب ثابت کرد. (my.clevelandclinic.org)
اما افتادن روکش همیشه به معنی خراب شدن چسب آن نیست. گاهی پوسیدگی زیر روکش، ضعیف شدن ساختار دندان یا تغییر وضعیت لبه های روکش باعث جدا شدن آن می شود. به همین دلیل، چسباندن مجدد بدون بررسی دندان می تواند فقط مشکل را برای مدتی پنهان کند. اگر دندان زیر روکش سالم نباشد، اول باید همان مشکل درمان شود و بعد درباره استفاده دوباره از روکش تصمیم بگیرند.
| وضعیت روکش افتاده | احتمال استفاده دوباره |
|---|---|
| روکش سالم و بدون شکستگی | در بعضی موارد امکان چسباندن مجدد وجود دارد |
| روکش ترک خورده | نیاز به بررسی و احتمال تعویض دارد |
| روکش تغییر شکل داده | معمولا تطابق آن باید دوباره بررسی شود |
| دندان زیر روکش سالم است | شرایط برای استفاده مجدد بهتر است |
| پوسیدگی زیر روکش وجود دارد | ابتدا دندان باید درمان شود |
| دندان زیر روکش شکسته است | ممکن است روکش جدید لازم شود |
| روکش چند بار افتاده است | پیدا کردن علت اصلی اهمیت بیشتری پیدا می کند |
بعد از افتادن روکش دندان چه کنیم؟
اولین کار این است که روکش را نگه دارید و برای معاینه همراه خود ببرید. تا زمان مراجعه بهتر است با همان دندان غذای سفت نجوید و از فشار دادن یا بازی کردن با دندان خودداری کنید. اگر دندان زیر روکش حساس شده باشد، تماس با غذاهای خیلی سرد و گرم نیز می تواند ناراحتی بیشتری ایجاد کند.
روکش افتاده را با چسب خانگی، چسب قطره ای یا مواد مشابه روی دندان ثابت نکنید. چنین چسب هایی برای استفاده داخل دهان طراحی نشده اند و می توانند به بافت دهان آسیب بزنند یا روند درمان حرفه ای را دشوارتر کنند. اگر روکش سالم باشد، دندانپزشک می تواند بعد از بررسی شرایط، درباره چسباندن مجدد آن تصمیم بگیرد. (mouthhealthy.org)
- روکش را نگه دارید: حتی اگر فکر می کنید دیگر قابل استفاده نیست، اجازه دهید دندانپزشک آن را بررسی کند.
- روی آن دندان فشار نیاورید: تا زمان مشخص شدن وضعیت، جویدن خوراکی های سفت را با سمت دیگر انجام دهید.
- روکش را دستکاری نکنید: جدا کردن یا جا زدن مداوم روکش می تواند به دندان و لثه آسیب بزند.
- چسب خانگی استفاده نکنید: ممکن است هم به دهان آسیب بزند و هم کار دندانپزشک را سخت تر کند.
آیا روکش دندان افتاده دوباره چسبانده می شود؟
بله، در بعضی شرایط می توان روکش دندان افتاده را دوباره چسباند؛ اما این کار زمانی منطقی است که خود روکش سالم باشد، دندان زیر آن تغییر جدی نکرده باشد و روکش هنوز تطابق مناسبی با دندان داشته باشد. دندانپزشک ابتدا روکش و دندان را بررسی می کند و بعد تصمیم می گیرد که استفاده مجدد از همان روکش امکان دارد یا ساخت روکش جدید نتیجه مطمئن تری ایجاد می کند.
اگر روکش به دلیل پوسیدگی زیر آن افتاده باشد، فقط چسباندن دوباره مشکل را حل نمی کند. همین موضوع درباره دندانی که بخشی از ساختار خود را از دست داده یا دچار شکستگی شده نیز صدق می کند. روکش باید روی یک پایه سالم و پایدار قرار بگیرد.
برای مثال، ممکن است روکش یک دندان بعد از چند سال هنگام خوردن غذا جدا شود، در حالی که خود روکش هیچ شکستگی ندارد. اگر دندان زیر آن سالم باشد، پزشک شاید بتواند همان روکش را دوباره استفاده کند. اما اگر هنگام بررسی، پوسیدگی زیر روکش مشخص شود، ابتدا باید دندان درمان شود و بعد درباره روکش تصمیم بگیرند.
در نتیجه، اگر روکش افتاده است، عجله برای خرید روکش جدید نداشته باشید؛ اول اجازه دهید دندانپزشک وضعیت هم روکش و هم دندان زیر آن را بررسی کند.
جمع بندی
آسیب دیدن روکش دندان همیشه به معنی تعویض کامل آن نیست. اگر روکش فقط کمی لب پر شده باشد یا آسیب محدودی داشته باشد و دندان زیر آن نیز سالم باشد، دندانپزشک می تواند امکان ترمیم را بررسی کند. اما در شرایطی که روکش ترک عمیق داشته باشد، بخش زیادی از آن شکسته باشد، چند بار لق شود یا دیگر تطابق مناسبی با دندان نداشته باشد، تعویض روکش معمولا انتخاب مطمئن تری خواهد بود.
اگر با روکش دندان شکسته، ترک خورده، لب پر شده یا لق شده روبه رو شدید، بهتر است مشکل را فقط از نظر ظاهری بررسی نکنید. دندان زیر روکش نیز اهمیت زیادی دارد و پوسیدگی، شکستگی یا مشکلات ریشه می توانند دلیل اصلی آسیب باشند. به همین دلیل، چسباندن دوباره روکش یا ترمیم سطح آن بدون پیدا کردن علت مشکل، همیشه نتیجه ماندگاری ایجاد نمی کند.
اگر روکش دندان افتاده است و هنوز سالم مانده، آن را دور نیندازید. ممکن است دندانپزشک بعد از بررسی بتواند همان روکش را دوباره استفاده کند. تا زمان مراجعه نیز بهتر است روکش را نگه دارید، روی دندان فشار زیادی وارد نکنید و به هیچ عنوان از چسب های خانگی برای ثابت کردن آن استفاده نکنید.
در نهایت، بهترین تصمیم بین ترمیم و تعویض روکش دندان بعد از معاینه مشخص می شود. هدف فقط این نیست که ظاهر روکش دوباره درست شود؛ باید دندان زیر آن سالم بماند، روکش عملکرد مناسبی داشته باشد و احتمال تکرار مشکل تا حد امکان کاهش پیدا کند. اگر روکش شما تغییر کرده، شکسته یا لق شده است، رسیدگی به موقع می تواند از پیچیده تر شدن مشکل و افزایش هزینه درمان جلوگیری کند.














